ISTANBUL: Menteri Luar Turkiye, Hakan Fidan menegaskan serangan udara terhadap Iran tidak akan membawa kepada kejatuhan rejim negara Republik tersebut.
Dalam kenyataan ketika temu bual secara langsung dengan CNN Turk, beliau enggan membuat sebarang spekulasi mengenai senario tertentu di Iran, tetapi menegaskan rejim pemerintahan di Iran tidak akan berubah melalui apa sahaja serangan termasuk melalui udara.
“Tidak, ia (rejim pemerintahan Iran) tidak akan runtuh,” katanya.
Kenyataan Fidan itu dibuat ketika Iran dan Amerika Syarikat (AS) sedang bersiap sedia untuk pusingan rundingan seterusnya, yang disambung semula di Oman pada hari Jumaat ini selepas penggantungan hampir lapan bulan.
Menekankan bahawa isu Iran berkenaan telah banyak memenuhi agenda antarabangsa, Fidan juga menegaskan bahawa rantau ini tidak dapat menahan peperangan lain.
“Presiden (Turkiye) kami (Recep Tayyip Erdogan) juga menunjukkan sensitiviti maksimum mengenai isu ini.
“Oleh itu, kami ingin menggunakan semua cara yang ada untuk mencegah kemungkinan perang,” tegasnya.
Fidan juga mengesahkan bahawa Menteri Luar Iran, Abbas Araghchi, telah memberi taklimat kepadanya mengenai rundingan tersebut dan menyatakan bahawa Ankara juga telah berhubung dengan pihak AS.
Menyifatkan ketegangan semasa sebagai isu yang ‘sukar diselesaikan dengan cepat’, beliau tetap menunjukkan kesediaan yang jelas di kalangan pihak-pihak untuk meneruskan rundingan.
Fidan juga menyifatkan bahawa seruan untuk ‘penyelesaian yang lebih kreatif’ telah mendapat perhatian dan menekankan keperluan untuk beralih daripada ‘ancaman perang’.
“Pada masa ini, nampaknya tiada ancaman perang serta-merta. Pintu untuk rundingan telah dibuka,” ujarnya.
Fidan juga menyatakan, teras ketegangan yang menyelebungi Iran tidak boleh ditakrifkan sebagai disebabkan rejim itu sendiri tetapi sebaliknya keputusan dan dasar yang dijalankannya, dengan alasan bahawa memberi tumpuan semata-mata kepada perubahan rejim berisiko terlepas isu-isu sistemik yang lebih mendalam yang sedang berlaku.
“Masalahnya bukanlah rejim itu sendiri. Masalahnya ialah keputusan yang dibuat oleh rejim dan dasar yang dilaksanakannya.
“Sudah tentu, sejauh mana perkara ini boleh dipisahkan daripada rejim adalah perdebatan lain, tetapi terdapat rejim yang jauh lebih berpusat dan totalistik daripada Iran,” katanya.
Beliau menyatakan bahawa Iran tidak diperintah oleh monarki mutlak, sambil menunjukkan bahawa negara-negara lain di rantau tersebut juga beroperasi di bawah monarki mutlak tetapi tanpa menghadapi tekanan antarabangsa yang setanding.
“Selagi mereka tidak menyebabkan masalah global, tiada aduan global mengenai mereka, maka tiada siapa yang benar-benar peduli dengan jenis rejim yang mereka miliki,” tegasnya, sambil menambah bahawa punca sebenar ketegangan terletak pada pilihan dasar dan bukannya jenis rejim.
Fidan juga menekankan aspek struktur kuasa ganda Iran, dengan menyatakan kewujudan bersama kerajaan yang dipilih dan pemimpin tertinggi yang beroperasi di luar sistem pilihan raya.
“Kuasa pemimpin tertinggi (Iran) melangkaui politik ke dalam domain agama dan kerohanian, memberikan keputusan yang diambil pada tahap itu legitimasi yang luar biasa.
“Ini adalah kepekatan kuasa yang jarang berlaku,” jelasnya.
Menggunakan pengalamannya sebagai bekas gabenor Türkiye di Agensi Tenaga Atom Antarabangsa sebelum mengetuai Pertubuhan Perisikan Negara, Fidan membincangkan pula mengenai program nuklear Iran.
Tambah beliau, Tehran menegaskan pengayaan uranium sambil mengekalkan dekri agama daripada pemimpin tertinggi yang mengisytiharkan senjata nuklear adalah dilarang.
“Dengan fatwa ini, sistem itu tidak boleh menghasilkan bom.
“Tetapi ia membangunkan keupayaan yang hampir dengan persenjataan, yang mengakibatkan sekatan dan layanan seolah-olah ia telah menghasilkan bom,” ungkapnya.
Beliau juga menegaskan bahawa Iran belum mengambil langkah ke arah mempersenjatai uranium yang diperkaya dan tidak memiliki senjata nuklear.
“Rakyat Iran tidak mempunyai bom atom. Tiada juga data yang mereka mahu membinanya,” tegasnya.
Sehubungan itu, ujar beliau, walaupun terdapat andaian tentang seberapa cepat Iran boleh berbuat demikian (menghasilkan bom atom) jika ia mahu, ini kekal secara teori dan sentiasa disemak semula.
Beliau menekankan bahawa pengayaan uranium sahaja tidak mencukupi untuk membina bom atom.
“Di satu pihak, anda perlu memperkayakan uranium. Sebaliknya, anda perlu membangunkan kepala peledak, dan kemudian anda perlu menggabungkannya.
“Sekarang, Iran tidak mengambil satu langkah pun dalam hal ini, ke arah persenjataan,” katanya.
Fidan juga menyatakan, persoalan masih wujud mengenai sejauh mana rasional Iran untuk meneruskan pengayaan peringkat tinggi walaupun menyatakan ia tidak berniat untuk membina senjata nuklear.
“Jika tiada niat sedemikian, ada yang berpendapat bahawa tidak perlu pengayaan pada skala ini atau sekatan berat sedemikian wujud,” katanya.
Ditanya tentang pendirian Türkiye mengenai potensi Iran memperoleh senjata nuklear, Fidan berkata Ankara tidak mahu melihat perubahan dramatik dalam keseimbangan kuasa serantau.
“Perkembangan sedemikian akan merosakkan semangat kerjasama di rantau ini dengan serius,” ujarnya
Beliau sebaliknya memberi amaran bahawa ia boleh mencetuskan perlumbaan senjata nuklear yang lebih luas dan akhirnya memaksa Türkiye dan pihak lain untuk bertindak balas dengan cara yang sama.
“Saya fikir ini tidak akan memberi manfaat kepada rantau ini,” katanya. – HARAKAHDAILY 11/2/2026
