PADA masa penglibatan diplomatik antara Republik Islam Iran dan Amerika Syarikat sedang dijalankan, sebarang serangan ketenteraan atau tindakan pencerobohan terhadap Iran mewakili percanggahan serius terhadap semangat dan intipati rundingan.
Diplomasi dan penggunaan kekerasan tidak boleh diteruskan secara selari tanpa menjejaskan kepercayaan dan kredibiliti penglibatan antarabangsa secara asasnya.
Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, khususnya Perkara 2(4), dengan jelas melarang ancaman atau penggunaan kekerasan terhadap integriti wilayah atau kebebasan politik mana-mana negara. Apabila tindakan ketenteraan berlaku di tengah-tengah rundingan, ia bukan sahaja melanggar prinsip undang-undang antarabangsa tetapi juga menghakis asas di mana dialog aman dibina.
Ujian keikhlasan dalam hubungan antarabangsa
Komuniti global sedang memerhatikan dengan teliti. Jika rundingan ingin berfungsi sebagai laluan tulen ke arah pengurangan dan penyelesaian konflik, ia mesti dijalankan dengan niat baik.
Tekanan ketenteraan semasa rundingan diplomatik menghantar mesej yang membimbangkan: bahawa dialog boleh digunakan sebagai instrumen taktikal dan bukannya komitmen yang ikhlas untuk penyelesaian aman.
Sejarah telah berulang kali menunjukkan bahawa paksaan dan pencerobohan tidak menghasilkan keamanan yang mampan.
Sebaliknya, ia memperdalam ketidakpercayaan, mengganggu kestabilan rantau, dan mewujudkan rasa tidak selamat jangka panjang.
Asia Barat telah mengalami pergolakan selama beberapa dekad; ia tidak memerlukan kitaran konfrontasi lain yang didorong oleh ketidakselarasan antara kata-kata dan tindakan.
Kredibiliti kuasa besar diukur bukan sahaja oleh retorik mereka tetapi juga oleh pematuhan mereka kepada norma antarabangsa.
Apabila negara-negara menyokong rundingan sambil pada masa yang sama membolehkan atau terlibat dalam pencerobohan ketenteraan, masyarakat antarabangsa mempunyai hak untuk mempersoalkan keselarasan dan keikhlasan dasar-dasar tersebut.
Hak semula jadi untuk mempertahankan diri
Walaupun Iran kekal komited terhadap diplomasi dan penglibatan secara aman, adalah sama pentingnya untuk mengingati bahawa di bawah Perkara 51 Piagam Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB), setiap negara berdaulat mempunyai hak semula jadi untuk mempertahankan diri sebagai tindak balas terhadap serangan bersenjata.
Republik Islam Iran menganggapnya sebagai hak yang sah dan tidak dapat dinafikan untuk bertindak balas terhadap tindakan pencerobohan dan mempertahankan integriti wilayah, kedaulatan negara, dan keselamatan rakyatnya.
Tiada kerajaan yang bertanggungjawab boleh kekal acuh tak acuh dalam menghadapi serangan terhadap tanah dan rakyatnya.
Mempertahankan wilayah dan penduduk bukanlah tindakan peningkatan ketegangan; ia adalah prinsip asas yang diiktiraf oleh undang-undang antarabangsa.
Pada masa yang sama, Iran secara konsisten menekankan bahawa postur pertahanannya bertujuan untuk pencegahan dan pemulihan kestabilan—bukannya perluasan konflik.
Tanggungjawab institusi antarabangsa
Dalam saat-saat ketegangan yang memuncak, institusi pelbagai hala memikul tanggungjawab khusus.
PBB, Majlis Keselamatan, Pertubuhan Kerjasama Islam (OIC), dan badan serantau lain mesti menegaskan semula larangan penggunaan kekerasan dengan jelas; menggalakkan penerusan penglibatan diplomatik tanpa paksaan; menggalakkan mekanisme de-eskalasi untuk mencegah konflik yang lebih luas; dan menegakkan undang-undang antarabangsa tanpa piawaian berganda.
Undang-undang antarabangsa kehilangan kewibawaannya apabila digunakan secara selektif. Susunan antarabangsa berasaskan peraturan mesti berfungsi secara konsisten dan tidak berat sebelah jika ingin mengekalkan legitimasi.
Komitmen Iran terhadap dialog dan kestabilan serantau
Republik Islam Iran secara konsisten menegaskan bahawa keselamatan serantau harus dicapai melalui dialog, saling menghormati, dan kerjasama antara negara serantau.
Dengan tradisi tamadun yang panjang berakar umbi dalam pertukaran budaya dan dialog intelektual, Iran percaya bahawa keamanan yang mampan muncul daripada penglibatan, bukan pencerobohan.
Pada ketika sensitif ini, kekangan dan tanggungjawab adalah penting. Semua pihak mesti mengelakkan tindakan yang menjejaskan kemajuan diplomatik atau mengapi-apikan ketidakstabilan serantau.
Komuniti antarabangsa mesti berdiri teguh dalam menyokong resolusi aman, kedaulatan, dan prinsip-prinsip yang termaktub dalam Piagam PBB.
Keamanan bukan sekadar pilihan politik, ia adalah keperluan global.
- DR HABIBREZA ARZANI
- Kaunselor Kebudayaan Kedutaan Republik Islam Iran Malaysia
