Tanggal 23 Jun hadir saban tahun sebagai satu detik yang memilukan hati para pencinta perjuangan Islam. Ia bukan sekadar angka pada kalendar, tetapi luka terbuka dalam sejarah sebuah gerakan siasah dakwah bernama PAS. Pada tarikh yang sama, dalam jarak tahun yang berbeza, tiga insan agung—tiga pelita yang menyuluh jalan perjuangan—telah dijemput pulang ke sisi Tuhan. Mereka ialah Almarhum Dato’ Haji Fadzil Mohd Noor, Almarhum Dato’ Ustaz Abu Bakar Chik, dan Almarhum Haji Ahmad Subki Abdul Latif. Pemergian mereka tidak hanya mengosongkan tempat duduk dalam organisasi, tetapi telah meninggalkan kekosongan dalam jiwa perjuangan umat.
Almarhum Dato’ Haji Fadzil Mohd Noor adalah figura yang bukan sekadar memimpin, tetapi mencorak arus. Lahir pada 13 Mac 1937 dan berpendidikan di Universiti Al-Azhar, beliau menyatukan keluasan ilmu dengan ketajaman fikrah. Beliau menjadi Presiden PAS dari tahun 1989 hingga 2002—suatu tempoh yang menyaksikan transformasi besar dalam landskap politik Islam di Malaysia. Ketika mengambil tampuk kepimpinan, PAS masih dalam kepompong daerah dan zon tradisi. Namun, di bawah sentuhannya, PAS mula menapak di medan nasional, berwacana secara terbuka, menyertai pilihan raya dengan strategi matang dan meletakkan Islam sebagai penyelesaian untuk negara secara menyeluruh. Kata-katanya yang kekal abadi ialah: “Wang PAS datang dari iman. Bukan dari korporat yang banyak.” Inilah prinsip beliau—bahawa keberkatan lebih utama daripada keuntungan, dan perjuangan ini dibina atas dasar pengorbanan, bukan pengumpulan kekayaan.
Kejayaan paling besar Almarhum ialah apabila PAS di bawah kepimpinannya membentuk Barisan Alternatif pada Pilihan Raya Umum 1999—pakatan politik yang menyatukan PAS dengan parti-parti pembangkang lain. Kejayaan ini menyaksikan PAS mencapai prestasi terbaik ketika itu—memerintah semula Kelantan, menawan Terengganu, dan memperkukuh kerusi parlimen di seluruh negara. Di sinilah Almarhum menunjukkan kehebatan sebagai negarawan ummah—berani merintis jalan baharu, tetapi tetap setia pada prinsip Islam yang tidak bisa digadai. Pemergiannya pada 23 Jun 2002 adalah kehilangan yang menggoncangkan seluruh gerakan Islam, tetapi meninggalkan warisan kepimpinan yang terus dijadikan pedoman hingga kini.
Almarhum Dato’ Ustaz Abu Bakar Chik pula adalah suara tarbiah yang paling lunak tetapi paling dalam kesannya. Dilahirkan pada 18 Ogos 1950, beliau mendewasa dalam asuhan dakwah dan terlibat aktif sejak era pemuda, mendaki tangga kepimpinan dari peringkat negeri hingga pusat. Beliau adalah bekas Ketua Dewan Pemuda PAS Pusat, Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat, dan tokoh pendidikan Islam yang sangat disegani. Beliaulah yang melahirkan PASTI, yang menetaskan jutaan telur kader ummah. Bicaranya tidak memekik, tetapi meresap. Beliau sentiasa berbicara tentang pentingnya membina insan—bukan hanya menawan kerusi. Baginya, kekuatan sebenar PAS bukan pada jentera pilihan raya, tetapi dalam ruh perjuangan dan kefahaman ahli. Beliaulah yang sentiasa mengingatkan bahawa perjuangan Islam tidak akan kukuh tanpa tarbiah yang benar.
Antara kejayaan besar Almarhum ialah memperkukuh sistem tarbiah jemaah melalui pengukuhan modul usrah, tamrin dan pemantapan fikrah haraki. Beliau jugalah yang memperkenalkan sistem pengkaderan dakwah yang lebih terstruktur ketika memimpin pemuda. Dalam Pilihan Raya Umum 1999, beliau menjadi calon Parlimen Kuala Nerus dan memainkan peranan penting dalam kemenangan PAS menawan Terengganu. Tetapi lebih daripada itu, kejayaan hakiki beliau adalah pada ribuan kader PAS yang hari ini memegang tampuk kepimpinan—hasil sentuhan tarbiah dan bimbingan langsung daripada dirinya. Pemergiannya pada 23 Jun 2014 dalam satu kemalangan di Lebuh Raya Pantai Timur adalah berita yang meruntun jiwa. Pergi seorang murabbi, tetapi benih yang disemainya terus tumbuh, mekar, dan berbuah.
Almarhum Haji Ahmad Subki Abdul Latif adalah permata dari zaman awal, satu nama besar dalam barisan assabiqun al-awwalun yang membuka jalan di saat ramai belum berani melangkah. Dilahirkan pada 28 Julai 1940, beliau hadir dengan keperibadian tawaduk tetapi sarat pengalaman dan wibawa. Beliau adalah wartawan awal Utusan Melayu yang kemudian berhijrah ke medan dakwah sepenuh masa, menjadi penulis dan pengarah urusan Harakah—akhbar perjuangan yang menjadi suara rakyat tertindas. Ustaz Subky bukan sekadar penulis berita, tetapi penulis sejarah, penutur kebenaran dan pereka naratif Islam dalam media.
Kejayaan terbesar beliau ialah menjadikan Harakah sebagai nadi perjuangan PAS yang mempertautkan fikrah Islam dengan suara massa. Ketika media arus perdana dikuasai pemerintah, Ustaz Subky menggunakan pena untuk menembusi tembok propaganda. Di bawah kepimpinannya, Harakah bukan sekadar akhbar parti, tetapi menjadi suara ummah—dibaca merata kampung dan kota, memecah monopoli maklumat. Gaya penulisannya tajam tetapi berseni, sindiran halusnya menggugah, dan istiqamahnya mengagumkan. Pemergiannya pada 23 Jun 2020 bukan sekadar kehilangan seorang penulis, tetapi gugurnya pena terakhir dari generasi awal pejuang yang hidup sepenuhnya untuk Islam.
Kini, tiga jasad mereka telah menyatu dengan tanah, tetapi semangat mereka hidup dalam nadi perjuangan ini. Ustaz Fadzil meninggalkan struktur kepimpinan, Ustaz Abu Bakar membentuk rangka tarbiah, dan Ustaz Subky meninggalkan tapak warisan maklumat dan pemikiran. Mereka bukan sekadar nama dalam senarai syuhada’ perjuangan—mereka adalah roh dalam jasad PAS hari ini. Inilah harga sebuah gerakan—dibina dengan darah, air mata, dan jiwa yang bersih kerana Allah.
Dengan penuh kesedaran akan perjuangan mereka, kita menadahkan tangan dan mengangkat doa:
اللهم اغفر لهم وارحمهم، وعافهم واعف عنهم، وأكرم نُزلهم، ووسع مدخلهم، واغسلهم بالماء والثلج والبرد، ونقّهم من الذنوب والخطايا كما ينقّى الثوب الأبيض من الدنس.
Ya Allah, kurniakanlah keampunan dan rahmat-Mu kepada Almarhum Dato’ Haji Fadzil Mohd Noor, Almarhum Dato’ Ustaz Abu Bakar Chik, dan Almarhum Haji Ahmad Subki Abdul Latif. Terimalah segala amal mereka sebagai amal soleh yang tidak terputus. Satukan mereka bersama para anbiya’, siddiqin, syuhada’ dan solihin. Jadikanlah semangat mereka sebagai obor yang terus menyala dalam perjalanan kami menegakkan Islam di tanah ini.
- AHMAD FADHLI BIN SHARRI
